Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan Kısa Filmlerin Kültürel Unsurlar Açısından İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20585602Anahtar Kelimeler:
İçerik analizi, kısa film, kültürel unsurlar, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, Yunus Emre EnstitüsüÖzet
Bu çalışma, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi için hazırlanmış kısa filmlerde yer alan kültürel unsurların araştırmacı tarafından geliştirilen “Kültürel Unsurlar Kontrol Listesi”ne göre dağılımını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın dokümanını Yunus Emre Enstitüsü Görsel Eğitim Seti’nde temel seviye (A1–A2) için hazırlanmış 32 kısa film oluşturmaktadır. Kısa filmlerdeki kültürel unsurların belirlenmesinde, Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi’nde belirtilen sosyokültürel yeterlik alanları, UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras tanımları ve ilgili literatür esas alınarak geliştirilen “Kültürel Unsurlar Kontrol Listesi” kullanılmış, altı ana kategori ve bunlara bağlı alt kategoriler üzerinden kodlama yapılmıştır. Veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmış, içerik analiziyle çözümlenmiştir. İncelenen 32 filmde toplam 2097 kültürel unsur tespit edilmiştir. Bu unsurların %19,79’u “Yaşam Tarzı”, %23,89’u “Kişiler ve Kişiler Arası İlişkiler”, %9,82’si “Tarihî ve Kültürel Yapı”, %10,73’ü “Gelenekler, Örf ve Âdetler”, %24,75’i “Kalıplaşmış Dil Birimleri” ve %11,02’si “Davranış ve Sesletim Biçimleri” kategorileriyle ilişkilidir. En yüksek frekansın “Kalıplaşmış Dil Birimleri” kategorisinde ve özellikle “kalıp sözler” alt kategorisinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, temel seviyede Türkçe öğretimi için hazırlanan bu kısa filmlerin kültürel unsurlar bakımından genel olarak zengin ve çeşitlendirilmiş bir materyal sunduğunu; ancak tarihî-kültürel yapı ve gelenekler gibi bazı alanların görece daha sınırlı temsil edildiğini göstermektedir. Çalışmanın sonunda, görsel-işitsel materyal tasarımcıları ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten öğreticiler için kısa filmlerin kültürel içerik bakımından daha dengeli ve pedagojik temellere dayalı biçimde yapılandırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Referanslar
Aktuna, S. D. (2005). Intercultural communication in English language teacher education. ELT Journal, 59(2), 99–107.
Aral, A. E. (2015). Uygulamalı halk bilimi açısından eğitim sürecinde Dede Korkut. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 15(2), 1–18.
Aslan, E. (2021). Animasyon (çizgi film) tarihine kültür aktarımı açısından bir bakış. Folklor/Edebiyat, 27(108), 1073–1090.
Barın, E. ve Demir, C. (2006). Türk dil bilgisi 1: Ses bilgisi. Öncü Kitap.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
Brooks, N. (1986). Culture in the classroom. In J. M. Valdes (Ed.), Culture bound (pp. 123–129). Cambridge University Press.
Byram, M., & Risager, K. (1999). Language teachers, politics and culture. Multilingual Matters.
Cortazzi, M., & Jin, L. (1999). Cultural mirrors: Materials and methods in the EFL classroom. In E. Hinkel (Ed.), Culture in second language teaching and learning (pp. 196–219). Cambridge University Press.
Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nicel, nitel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten Kitap.
Demir, A. ve Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. TÜBAR, 30, 51–72.
Didkovska, T. L. (2018). Short film as a medium for language learning. International Scientific and Practical Conference World Science, 6(3), 18–20.
Elsıkma, H. İ. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan kısa filmlerin kültürel unsurlar açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi.
Hameed, P. F. M. (2016). Short films in the EFL classroom: Creating resources for teachers and learners. International Journal of Applied Linguistics & English Literature, 5(2), 215–219.
Istanto, J. (2009). The use of films as an innovative way to enhance language learning and cultural understanding. Electronic Journal of Foreign Language Teaching, 6(1), 278–290.
İşcan, A. ve Yassıtaş, T. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür aktarımı: Yedi İklim Türkçe öğretim seti örneği (B1–B2 düzeyi). Aydın Tömer Dil Dergisi, 3(1), 47–66.
Kaplan, M. (2012). Kültür ve dil. Dergâh Yayınları.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
Oğuz, M. Ö. (2004). Açılış konuşması. M. Ö. Oğuz ve S. T. Özkan (Ed.), Somut olmayan kültürel mirasın müzelenmesi sempozyum bildirileri içinde (s. 9). Gazi Üniversitesi Türk Halkbilim Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
Oğuz, M. Ö. (2013). Küreselleşme ve uygulamalı halk bilimi. Akçağ Yayınları.
Okur, A. ve Keskin, F. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: İstanbul yabancılar için Türkçe öğretim seti örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(2), 1619–1640.
Peck, D. (1998). Teaching culture: Beyond language. New Haven Teachers Institute.
Pilav, S. (2012). Üniversiteler için Türk dili ve kompozisyon bilgileri. Atılgan Yayıncılık.
Tapan, N. (1995). Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde yeni bir yöneliş: Kültürlerarası-bildirişim odaklı yaklaşım. Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi, 9, 149–167.
TELC. (2013). Diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi: Öğrenim, öğretim ve değerlendirme.
Ülker, N. (2007). ‘Yeni Hitit’ ders kitapları örneğinde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür aktarımı sürecine çözümleyici ve değerlendirici bir bakış (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
Watson, R. (1990). Film and television in education: An aesthetic approach to the moving image. The Falmer Press.
Yeşilyurt, Ş. (2016). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde duygu durumlarını yansıtan kısa filmlerin oluşturulması ve öğrenci başarısına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Zeytinkaya, D. (2018). Filmler yabancı dil öğretiminde nasıl etkin bir şekilde kullanılabilir? Turkophone, 5(5), 30–37.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Türkoloji ve Sosyo-Kültürel Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
