Yabancılara Türkçe Öğretiminde Hedef Dil Dışında Kullanılan Dillere İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri


Özet Görüntüleme: 63 / PDF İndirme: 18

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17915031

Anahtar Kelimeler:

Ana dili, aracı diller, hedef dil, yabancı dil öğretimi, yabancılara Türkçe öğretimi

Özet

Yabancı dil öğretimi; ana dil, hedef dil ve aracı dil gibi kavramları içerir. Yabancı dil öğretiminde hangi dilin hangi amaçla ve ne zaman kullanılacağı, yalnızca hedef dilin kullanımının yeterli olup olmadığı ve öğrencilerin ana dillerini kullanmalarının ne tür yarar ya da zararlar doğurabileceği üzerine tartışmalar devam etmektedir. Yabancılara Türkçe öğretmek, ana dili Türkçe olmayan kişilerin iletişim aracı olarak Türkçe öğrenmelerine yardımcı olmayı amaçlayan bir süreçtir. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretirken hedef dil dışındaki diğer dillerin sınıfta oynadığı rolleri belirlemeyi ve öğrenciler ile öğretmenlerin görüşlerini almayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma tasarımlarından biri olan fenomenoloji kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 2024 yılında bir devlet üniversitesine bağlı TÖMER'de çalışan 20 Türkçe öğretmeni ve Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen 20 öğrencinin, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sınıfta hedef dil dışındaki diğer dillerin kullanımına ilişkin görüşleri alınmıştır. Görüşler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve veriler, içerik analizi ile incelenmiştir. Bulgular, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde hedef dilin yanı sıra diğer dillerin kullanımına ilişkin farklı bakış açılarını ortaya koymuştur. Etkili Türkçe öğretimi için hedef dile maruz kalma ile anlama becerisinin geliştirilmesi arasında bir denge kurulmasının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Referanslar

Adıgüzel, O. C., & Özüdoğru, F. (2017). Effects of Turkish and English speaking teachers on students’ foreign language skills. Kastamonu Education Journal, 25(1), 171-186. https://doi.org/10.24106/kefdergi.308320

Akman Dömbekci, H. ve Erişen, M. A. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme tekniği [Interview technique in qualitative research]. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 141-160.

Atkinson, D. (1987). The mother tongue in the classroom: a neglected resource? ELT Journal, 241-247.

Atkinson, D. (1993). Teaching monolingual classes. Longman Group UK Limited, 2.

Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin grameri [Turkish grammar]. Türk Dil Kurumu Yayınları.

Barın, E. (2004). Yabancılara Türkçe öğretiminde ilkeler [Principles of teaching Turkish to foreigners]. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 1, 24–29.

Başkan, Ö. (2006). Yabancı dil öğretimi: İlkeler ve çözümler [Foreign language teaching: Principles and solutions]. Multilingual.

Biçer, N. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ana dilinin etkisi [The effect of mother tongue in teaching Turkish as a foreign language]. Turkish Studies, 41–58. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.11704

Boeckmann, K.-B., Aalto, E., Abel, A., Atanasoska, T., & Lamb, T. (2011). Promoting plurilingualism: majority language in multilingual settings. Council of Europe.

Buran, A. (2006). Karma diller ve iki örnek: Klasik Osmanlıca ve Kürtçe [Mixed languages and two examples: Classical Ottoman and Kurdish]. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19–33.

Büyükikiz, K. K. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında hazırlanan lisansüstü tezler üzerine bir inceleme. [An investigation on graduate dissertations written on Turkish teaching as a foreign language]. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 203-213.

Byram, M., Zarate, G., & Neuner, G. (1997). Sociocultural competence in language learning and teaching. Council of Europe Publishing.

Cook, G., & Hall, G. (2013). Own-language use in ELT: Exploring global practices and attitudes. British Council.

Cook, V. (1999). Going beyond the native speaker in language teaching. TESOL Quarterly, 33(2), 185- 209. https://doi.org/10.2307/3587717

Cook, V. (2001). Using the first language in the classroom. The Canadian Modern Language Review, 57(3), 402-423. https://doi.org/10.3138/cmlr.57.3.402

Crawford, J. (2004). Language choices in the foreign language classroom: target language or the learners' first language? RELC Journal, 5-20. https://doi.org/10.1177/003368820403500103

Creswell, J. W. (2012). Educational research: planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (fourth edition). Pearson Education.

Creswell, J. W. (2014). Research design qualitative, quantitative, and mixed method approaches. SAGE Publications.

Cummins, J. (2007). Rethinking monolingual ınstructional strategies in multilingual classrooms. Canadian Journal of Applied Linguistics/Revue canadienne de linguistique appliquée, 221-240.

Çelik, S. (2008). Yabancı dil sınıflarında anadil kullanımının incelenmesi [Investigating the use of the mother tongue in foreign language classes]. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 75–85.

Demircan, Ö. (2013). Yabancı dil öğretim yöntemleri [Foreign language teaching methods]. Der Yayınları.

Denizer, E. N. (2017). Does mother tongue ınterfere in second language learning?-. Journal of Foreign Language Education and Technology, 39-54.

Doğan, Y. (2014). Yabancılara Türkçe kelime öğretiminde market broşürlerinden yararlanma [Using market brochures in teaching Turkish vocabulary to foreigners]. Journal of Language and Linguistic Studies, 10(1), 89–98.

Douglas Fir Group. (2016). A transdisciplinary framework for SLA in a multilingual world. The Modern Language Journal, 100(S1), 19–47.

Durmuş, M. (2018). Dil öğretiminin temel kavramları üzerine düşünceler: Yabancılara Türkçe öğretimi mi, yabancı dil veya ikinci dil olarak Türkçe öğretimi mi? [Thoughts on basic concepts of language teaching: Teaching Turkish to foreigners, or teaching Turkish as a foreign or second language?]. Türkbilig, (35), 181–190.

Durmuş, M. (2019a). Dil öğretiminde öğretici yeterlikleri ve pedagojik muhakeme becerisi [Instructor competencies and pedagogical reasoning skills in language teaching]. Grafiker Yayınları.

Durmuş, M. (2019b). Yabancı dil öğretimi sınıflarında ana dilinin yeri [The place of the mother tongue in foreign language teaching classes]. Sakarya University Journal of Education, 9(3), 567–577.

Eldridge, J. (1996). Code-switching in a Turkish secondary school. ELT Journal, 50(4), 303-311.

Ergin, M. (2013). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Türkçe Dışı Yabancı Dil Kullanımı [The Use of Foreign Languages Other Than Turkish in Teaching Turkish to Foreigners]. Uluslararası Dil ve Edebiyat Çalışmaları Konferansı ''Balkanlarda Türkçe''. Arnavutluk: U.D.E.K. 239-245.

Freeman, D., & Anderson, M. (2011). Techniques & principles in language teaching. Oxford University Press.

Garcia, O., & Wei, L. (2014). Translanguaging: Language, bilingualism, and education. Palgrave MacMillan.

Güneş, F. (2014). Dil öğretim yaklaşımları ve Türkçe öğretimindeki uygulamalar [Language teaching approaches and applications in teaching Turkish]. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 123–148.

Harbord, J. (1992). The use of the mother tongue in the classroom. ELT Journal,46(4), 350-355. https://doi.org/10.1093/elt/46.4.350

Harmer, J. (2001). The practice of English language teaching. Longman ELT.

Kayaoğlu, M. N. (2012). The use of mother tongue in foreign language teaching from teachers’ practice and perspective. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 25-35.

Korkmaz, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde yaşanan bazı sorunlar ve çözümleri [Some problems experienced in teaching Turkish to foreigners and their solutions]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 89–104.

Krashen, S. D. (1985). The ınput hypothesis: ıssues and ımplications. Longman.

Kurt, G., & Kurt, M. (2015). Yabancı dil öğretiminde ana dilin etkisi: Arapça örneği [The effect of the mother tongue in foreign language teaching: The case of Arabic]. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 1125–1132.

Larsen‐freeman, D. (2018). Second language acquisition, WE, and language as a complex adaptive system (CAS). World Englishes 37(1), 80-92. http://dx.doi.org/10.1111/weng.12304

Macaro, E. (2001). Analysing student teachers' codeswitching in foreign language classroom: theories and decision making. The Modern Language Journal, 85(4), 531-548.

Macaro, E. (2009). Teacher use of code-switching in the second language classroom: Exploring “optimal” use. In First Language Use in Second and Foreign Language Learning (35-49). Multilingual Matters. https://doi.org/10.21832/9781847691972-005

McMillan, B. A., & Rivers, D. J. (2011). The practice of policy: Teacher attitudes toward “English only” System, 39(2), 251-263. https://doi.org/10.1016/j.system.2011.04.011

Moran, D. (2000). Introduction to phenomenology. Routledge.

Nazary, M. (2008). The role of L1 in L2 acquisition: Attitudes of Iranian University students. Research on Youth and Language, 138-153.

Otheguy, R., García, O., & Reid, W. (2015). Clarifying translanguaging and deconstructing named languages: A perspective from linguistics. Applied Linguistics Review, 6, 281-307. https://doi.org/10.1515/applirev-2015-0014

Richards, J., & Rodgers, T. (2001). Approaches and methods in language teaching. Cambrige University Press.

Schweers, C. (1999). Using L1 in the L2 classroom. English Teaching Forum, 37, 6-13.

Şavlı, F., & Kalafat, S. (2014). Yabancı dil derslerinde ana dili kullanımı üzerine öğretmen ve öğrenci görüşleri [Teacher and student views on the use of mother tongue in foreign language classes]. Turkish Studies, 1367–1385.

Şimşek, M. (2010). Yabancı dil öğretiminde ana dil kullanımı: Ne zaman, ne kadar, neden [Use of mother tongue in foreign language teaching: When, how much, why]. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-14.

Turhanlı, I. (2018). The use of Turkish as the mother tongue in EFL (English as a foreign language) classrooms [Unpublished master’s thesis]. Çanakkale Onsekiz Mart University.

Ünver, Ö. (2020). Yabancı dil/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde iletişim dili [Language of communication in teaching Turkish as a foreign/second language] [Unpublished master’s thesis]. Hacettepe Üniversitesi.

Üstünel, E., & Seedhouse, P. (2005). Why that, in that language, right now? Codeswitchingand pedagogical focus. International Journal of Applied Linguistics, 302-325. https://doi.org/10.1111/j.1473-4192.2005.00093.x

Van Lier, L. (2004). The ecology and semiotics of language learning: A sociocultural perspective. Springer.

Wei, L., & García, O. (2017). From researching translanguaging to translanguaging research. In Research methods in language and education (pp. 227-240). Springer.

Willis, J. (1997). Teaching English through English: A course in classroom language and techniques. Longman.

Yavuz, F. (2012). The attitudes of English teachers about the use of L1 in the teaching of L2. Procedia, 4339-4344.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, Ş. (2022). Araç dil kullanımı açısından yabancı dil öğretim yöntemleri üzerine [On foreign language teaching methods in terms of an intermeditary language]. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (27), 274–283. https://doi.org/10.29000/rumelide.1105575

Zeyrek, S. (2020). Dil-kültür ilişkisi doğrultusunda yabancı dil öğretimi [Foreign language teaching in line with the language-culture relationship]. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(2), 165–186.

Yayınlanmış

2025-12-29

Nasıl Atıf Yapılır

Akyıldız, N., & Özdemir, B. (2025). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Hedef Dil Dışında Kullanılan Dillere İlişkin Öğretmen ve Öğrenci Görüşleri. Türkoloji Ve Sosyo-Kültürel Araştırmalar Dergisi, 2(2), 112–138. https://doi.org/10.5281/zenodo.17915031